งาน หางาน สมัครงาน By Jobtopgun.com : Music Story


	Job l Good Heart l Work Hard	Go To

     ขอเล่าถึงลักษณะเฉพาะของดนตรีคลาสสิก กับข้อจำกัดบางประการ เมื่อฟังดนตรี ประเภทนี้ผ่าน สื่อสำเร็จรูป ในสมัยศตวรรษที่ 19 หรือก่อนหน้านั้น ที่ยังไม่มีเทคโนโลยี ของการบันทึกเสียงเกิดขึ้น ผู้ที่รักดนตรีจะต้อง เดินทางไปฟังดนตรีกันจริง ๆ จากการ บรรเลงจริงในสถานที่จริงเท่านั้น การจะได้ฟังบทเพลงซิมโฟนีจากวงออร์เคสตรา สักครั้งหนึ่งเป็นประสบการณ์ที่มีความหมายเพราะเขาจะต้องฟังจากวงออร์เคสตราจริง ๆ หรือการจะไปชมอุปรากร (Opera)ที่ชื่นชอบ ก็จะต้องหาโอกาสชมจากการแสดงจริง ๆ ซึ่งดนตรีแบบซิมโฟนีออร์เคสตราและอุปรากรนั้นมีความหมายกับผู้ชมมาก เพราะไม่ใช่หา ฟังกันง่าย ๆ และก็ไม่สามารถฟังซ้ำไป-ซ้ำมาได้แบบการฟังจากแผ่นซีดีในปัจจุบัน

     วิถีทางอีกแบบหนึ่งที่จะสัมผัสกับดนตรีได้สะดวกขึ้นอีกเล็กน้อยก็คือ การฟังจากการ บรรเลงด้วยเปียโน ซึ่งบรรดาบทเพลงแบบซิมโฟนีออร์เคสตรา ที่บรรเลงด้วยวงขนาดใหญ่ หรือแนวทำนองบางส่วนบางตอนจากอุปราการที่ผู้คนชื่นชอบนั้น จะมีการนำมาเรียบเรียง แบบ ทดหรือย่อส่วน ลงมาให้บรรเลงด้วยเปียโนเพียงหลังเดียว ซึ่งผู้คนที่ชื่นชอบซิมโฟนี หรืออุปราการก็จะต้องไปหาซื้อโน้ตเพลงที่เรียบเรียงขึ้นใหม่ สำหรับเปียโนมาหัดบรรเลงเอง เพื่อการฟังกันเองภายในครอบครัว หรือหมู่มิตรสหายที่ชื่นชอบดนตรีด้วยกัน ที่สามารถ เล่นดนตรีเองได้และอ่านโน้ตออก

      มีนักเปียโนหลายท่านในสมัยนั้นอย่าง ฟรันซ์ ลิซท์(Franz Liszt) ชาวฮังการี หรือ แฟร์รุชโช บูโซนิ (Ferruccio Busoni)ได้เรียบเรียงบทเพลงสำหรับวงออร์เคสตรา หรือบทเพลงบางส่วนบางตอนจากอุปรากร มาให้บรรเลงด้วยเปียโนเช่นที่กล่าวมานี้

      จากสภาพของความสะดวกสบายในปัจจุบันที่เราสามารถฟังดนตรีได้บ่อยครั้งตาม ความต้องการ ไม่ว่าจะเป็นดนตรีแบบซิมโฟนี ออร์เคสตรา หรืออุปรากร ทำให้เราเริ่มเหิน ห่างจากประสบการณ์การฟังการแสดงดนตรีจริง ๆ ออกไปบ้างเริ่มรู้สึกว่าเราสามารถฟัง ดนตรีจากสื่อสำเร็จรูปได้ โดยไม่จำเป็นต้องไปฟังในสถานที่จริงซึ่งแท้จริงแล้ว การฟังดนตรี โดยเฉพาะดนตรีคลาสสิกแบบซิมโฟนี ออร์เคสตราในโรงคอนเสิร์ตจริง ๆ นั้น เป็นประสบการณ์ที่ไม่มีเครื่องเสียงชั้นดีใด ๆ จะทดแทนได้หมด

      ท่านลอร์ด เยฮูดิ เมนูฮิน (Yehudi Menuhin) นักไวโอลินผู้ยิ่งใหญ่ของโลกซึ่งล่วงลับ ไปแล้ว เป็นศิลปินดนตรีที่ไม่ชอบการอัดเสียงเท่ากับการบรรเลงสด ๆ ต่อหน้าผู้ชม และท่านยังกล่าวประโยคที่น่าฟังเกี่ยวกับประเด็นนี้ว่า "I can feel the audiences" ที่แสดงให้เห็นถึงการสื่อทางจิตใจต่อกันระหว่างศิลปินดนตรีกับผู้ฟังดนตรีในขณะ แสดงได้เป็นอย่างดี

      ยิ่งถ้าเป็นดนตรีไทยหรือดนตรีแจซ (Jazz) ก็คงจะชัดเจนยิ่งขึ้นไปอีก ในเรื่องปฏิสัมพันธ์ ของนักดนตรีกับผู้ชมในขณะบรรเลงดนตรี คือ ถ้าหากผู้ชมในขณะนั้น มีความสนุกสนาน มีจิตใจที่ร่วมชื่นชมใน ดนตรีที่กำลังบรรเลงมากเท่าใด บรรยากาศ ของการบรรเลงดนตรี ก็จะตอบสนองต่อปฏิกิริยาของผู้ฟังได้มากเท่านั้น ผู้ที่ได้ชมการแสดง ดนตรีไทยหรือดนตรีแจซมามาก คงจะประจักษ์ดีถึงประสบการณ์เช่นว่านี้ ซึ่งถ้าเป็นการฟัง จากสื่อสำเร็จรูป ก็คงจะพลาดบรรยากาศเช่นว่านี้ไปแน่นอน

      มีประสบการณ์เล็ก ๆ น้อย ในการฟังดนตรีคลาสสิกจากการบรรเลงของวง อองซอม เบลอ คานาซาวา (Emsemble Kanazawa) จากประเทศญี่ปุ่น ที่ผู้เขียนได้ไปชม การบรรเลงที่ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทยเมื่อวันศุกร์ที่ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2542 ในบทเพลง เชลโลคอนแชร์โตหมายเลข 2 ของฟรันซ์ โยเซฟ ไฮเดิน (Franz Joseph Haydn) ซึ่งบรรเลงเดี่ยวเชลโล โดย ลูโดวิท คานตา (Ludovit Kanta) ศิลปินเดี่ยวเชลโล ฝีมือเยี่ยมชาวเช็ค ที่ได้แสดงศักยภาพของซอเชลโล อันน่าทึ่งในบทเพลงนี้ด้วย

      การบรรเลงเปลี่ยนช่วงเสียง (Range) ที่สลับสูง- ต่ำอย่างกะทันหัน ในบทเพลงหลาย ๆ ช่วงที่ฟังดูแล้วประดุจเครื่องดนตรี 2 ชิ้นบรรเลงโต้ตอบกันเองภายในตัว ซึ่งนอกจาก ฝีมือของนักเชลโลเองแล้ว ยังเป็นเรื่องที่เราไม่สามารถรู้สึกได้หรือจับลักษณะที่ว่านี้ ได้อย่างชัดเจน จากการ ฟังผ่านแผ่นซีดีเป็นลักษณะเฉพาะที่ผู้ไปนั่งชม ในสถานที่จริง ด้วยกันเท่านั้น จึงจะรับประสบการณ์นี้

      สำหรับบรรดาผู้เรียนเปียโนในระดับเริ่มต้นนั้น บรรดาสื่อสำเร็จรูปทางเสียงเหล่านี้ มีทั้งคุณประโยชน์ต่อการเรียนและ การไปสร้างข้อจำกัดในทางความคิดสร้างสรรค์ อย่างไม่รู้ตัว มีผู้เรียนเปียโนในวัยเยาว์ในปัจจุบันเป็นจำนวนมาก ที่เมื่อพวกเขา ได้รับโน้ตเพลงเพื่อมาฝึกหัดแล้ว ก็จะต้องรีบขวนขวายหาซื้อแผ่นซีดีมาเปิดฟัง วิธีการบรรเลงโน้ตเพลง หรือแบบฝึกหัดนั้น ๆ ช่วยให้สามารถเรียนรู้ถึงวิธีการบรรเลง บทเพลงเหล่านั้นอย่างรวดเร็วเสมือนเป็นการ เรียนลัด จากแผ่นซีดี สามารถสัมผัส ได้ถึงวิธีการบรรเลงบทเพลงนั้น ๆ จากศิลปินผู้ยิ่งใหญ่ทั้งหลายแต่ในขณะเดียวกัน เมื่อเป็นเช่นนี้ นักเรียนเปียโนผู้นั้นก็อาจจะคิดอะไรใหม่ ๆ ไม่ออกหรือคิดไม่เป็นด้วย การถูกครอบงำจาก รูปแบบการบรรเลงในแผ่นซีดีนั้น จนขาดความเป็นตัวของตัวเอง

      ครูสอนเปียโนบางคนที่เล็งเห็นถึงปัญหานี้จึงมักจะเตือนหรือ ห้ามลูกศิษย์ฟังการบรรเลง จากแผ่นซีดีก่อนฝึกหัดบรรเลงเอง แต่จะต้องอ่านโน้ตเองให้ออกเสียก่อน แล้วก็ต้องตีความหมาย ให้เป็นว่าควรมีการยืดหยุ่นสร้างสรรค์ ในบทเพลงอย่างไร ซึ่งต้องเป็นการฝึกคิดวิเคราะห์โดยไม่ถูกครอบงำจากการบรรเลงในแผ่นซีดี

      ผู้เขียนมิได้มุ่งหมายที่จะต่อต้านการฟังดนตรีจากสื่อสำเร็จรูปทั้งหลาย เพราะสื่อสำเร็จรูป เหล่านี้มีคุณูปการมากมายมหาศาลสำหรับ ผู้รักดนตรี แต่ไม่มีโอกาส จะไปชมการบรรเลงจริง ๆให้สามารถได้รู้จักกับบทเพลงทรงคุณค่าเหล่านั้น ได้อย่างสะดวกสบาย แต่ครั้นเมื่อฟังความสมบูรณ์ทางเสียงจากสื่อเหล่านี้มากเข้าก็อาจ ทำให้เราไม่เห็นความสำคัญของการบรรเลงดนตรีจากวงดนตรีจริง ๆ ด้วยเกิดการ รับไม่ได้ กับข้อบกพร่องขณะดนตรีบรรเลงสด ๆ ที่อาจเกิดขึ้นได้ทุกขณะ เพราะไม่สามารถ ทำการหยุดแก้ไขตัดต่อได้แบบทำแผ่นซีดี เราไม่สามารถมองข้ามข้อบกพร่องเล็ก ๆ น้อย ๆ เหล่านี้ได้ เพราะการฟังความสมบูรณ์แบบทางเสียงจากแผ่นซีดีเข้าครอบงำ

      โดยแท้จริงแล้ว ผู้เขียนต้องการให้ผู้รักดนตรีให้ความสำคัญกับการบรรเลงด้วย วงดนตรี จริง ๆ ให้มากขึ้น หาโอกาสไปฟังการบรรเลงจริง ๆ ถ้าเป็นไปได้ แม้อาจจะมี ข้อบกพร่องเกิดขึ้นบ้าง ก็เป็นธรรมดา เพราะไม่ใช่ของสำเร็จรูป แต่เรากำลังรับประสบการณ์ทางดนตรีร่วมกัน อันเป็นประเด็นที่สำคัญกว่า วงออร์เคสตราหรือศิลปินดนตรีจะบรรเลง จะดำเนินกิจกรรมการบรรเลงดนตรีได้อย่างไร ถ้าไม่มีผู้ฟังอยู่เลย เพราะผู้ฟังติดการบรรเลงจากแผ่นซีดีกันหมด
      "วัฒนธรรมดนตรีดี ๆ อยู่ รอดไม่ได้ถ้าขาดผู้ฟัง"