อนุปริญญาคืออะไร ต่างจาก ปวส. อย่างไร เรียนกี่ปี ทำงานอะไรได้

อนุปริญญาคืออะไร ต่างจาก ปวส. อย่างไร เรียนกี่ปี ทำงานอะไรได้

สรุปสั้น ๆ

  • อนุปริญญาคือวุฒิระดับอุดมศึกษาที่รองจากปริญญาตรี เข้าเรียนหลังจบ ม.6 หรือเทียบเท่า หลักสูตร 2 ปีต้องมีอย่างน้อย 60 หน่วยกิต หลักสูตร 3 ปีอย่างน้อย 90 หน่วยกิต ตามเกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอนุปริญญา พ.ศ. 2565
  • ปวส. ไม่ใช่อนุปริญญา ปวส. เป็นวุฒิสายอาชีวศึกษาตาม พ.ร.บ.การอาชีวศึกษา พ.ศ. 2551 ส่วนอนุปริญญาเป็นวุฒิอุดมศึกษา แต่ ก.พ. จัด ปวส. กับอนุปริญญา 3 ปีไว้ในอัตราเงินเดือนแถวเดียวกัน คือ 13,920–15,320 บาท ตั้งแต่ 1 พฤษภาคม 2568
  • จบแล้วเรียนต่อปริญญาตรีแบบต่อเนื่องได้ (อย่างน้อย 72 หน่วยกิต) หรือดู งานที่รับวุฒิอนุปริญญา บน JOBTOPGUN ได้เลย

อนุปริญญาคือวุฒิการศึกษาระดับอุดมศึกษาขั้นแรก ต่ำกว่าปริญญาตรีหนึ่งระดับ เรียน 2 หรือ 3 ปีหลังจบ ม.6 หรือเทียบเท่า ผู้จบจะได้คุณวุฒิ “อนุปริญญา”

อนุปริญญาเป็นคนละวุฒิกับ ปวส. แม้ ก.พ. จะจัดอนุปริญญา 3 ปีกับ ปวส. ไว้ในแถวเงินเดือนเดียวกัน และได้เงินเดือนระดับเดียวกันก็ไม่ได้แปลว่าสมัครได้ทุกตำแหน่ง

อนุปริญญาคืออะไร เป็นวุฒิระดับไหน

อนุปริญญาคือคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาระดับแรก รองจากปริญญาตรี ผู้เข้าเรียนต้องจบ ม.6 หรือเทียบเท่า วุฒินี้จึงอยู่เหนือ ม.6 และอยู่ใต้ปริญญาตรี กฎกระทรวงมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา พ.ศ. 2565 แบ่งคุณวุฒิอุดมศึกษาเป็น 3 ระดับ ดังนี้

  • ระดับอนุปริญญา: คุณวุฒิอนุปริญญา
  • ระดับปริญญาตรี: คุณวุฒิปริญญาตรี
  • ระดับบัณฑิตศึกษา: เช่น ประกาศนียบัตรบัณฑิตและปริญญาโท

แผนภาพลำดับวุฒิการศึกษา จาก ม.6 หรือ ปวช. สู่อนุปริญญา 2–3 ปีและ ปวส. ต่อด้วยปริญญาตรี 4 ปีหรือปริญญาตรีต่อเนื่อง และบัณฑิตศึกษา

อนุปริญญาภาษาอังกฤษ และคำว่า associate degree

ในภาษาอังกฤษ คนมักเรียกวุฒิระดับนี้ว่า associate degree หรือ diploma แต่เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอนุปริญญา พ.ศ. 2565 กำหนดเฉพาะชื่อภาษาไทยและอักษรย่อ ไม่ได้กำหนดชื่อภาษาอังกฤษ

ถ้าต้องเขียนเรซูเม่ภาษาอังกฤษ ให้ใช้ชื่อวุฒิตามที่พิมพ์ในใบแสดงผลการศึกษา (Transcript) ของสถาบันคุณ

หลักสูตรอนุปริญญา 2 ปี และ 3 ปี: หน่วยกิตและเงื่อนไขจบ

อนุปริญญาเรียน 2 ปีหรือ 3 ปี เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอนุปริญญา พ.ศ. 2565 กำหนดหลักสูตร 2 ปีให้มีอย่างน้อย 60 หน่วยกิต หลักสูตร 3 ปีอย่างน้อย 90 หน่วยกิต และผู้จบต้องได้เกรดเฉลี่ยไม่ต่ำกว่า 2.00 จาก 4

เกณฑ์นี้ใช้กับหลักสูตรเปิดใหม่และหลักสูตรปรับปรุงตั้งแต่ 27 กันยายน 2565

โครงสร้างหลักสูตร อนุปริญญา 2 ปี อนุปริญญา 3 ปี
หน่วยกิตรวม ไม่น้อยกว่า 60 ไม่น้อยกว่า 90
หมวดวิชาศึกษาทั่วไป ไม่น้อยกว่า 24 ไม่น้อยกว่า 24
หมวดวิชาเฉพาะ ไม่น้อยกว่า 30 ไม่น้อยกว่า 45
หมวดวิชาเลือกเสรี ไม่น้อยกว่า 3 ไม่น้อยกว่า 3
เกรดเฉลี่ยขั้นต่ำเพื่อจบ 2.00 จาก 4 2.00 จาก 4

ที่มา: ประกาศคณะกรรมการมาตรฐานการอุดมศึกษา เรื่อง เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอนุปริญญา พ.ศ. 2565 ข้อ 8, 9 และ 13

อนุปริญญา กับ ปวส. ต่างกันอย่างไร

อนุปริญญากับ ปวส. เป็นวุฒิคนละประเภทจากคนละระบบ ปวส. เป็นวุฒิสายอาชีวศึกษาตามหลักสูตรที่คณะกรรมการการอาชีวศึกษากำหนด ส่วนอนุปริญญาเป็นวุฒิอุดมศึกษาตามเกณฑ์ปี 2565 ที่ใช้กับสถาบันอุดมศึกษาของรัฐและเอกชน ทั้งสองจึงไม่ใช่วุฒิเดียวกัน

“ปวส. คืออนุปริญญา” ไม่ถูกต้อง พ.ร.บ.การอาชีวศึกษา พ.ศ. 2551 มาตรา 9 ระบุวุฒิสายอาชีพไว้ 3 แบบ และไม่มีอนุปริญญาอยู่ในรายการ

  • ประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.)
  • ประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.)
  • ปริญญาตรีสายเทคโนโลยีหรือสายปฏิบัติการ

ที่คนมักเข้าใจว่าเท่ากัน เพราะบัญชีเงินเดือนของ ก.พ. จัดอนุปริญญา 3 ปีกับ ปวส. ไว้แถวเดียวกัน แต่ได้เงินเดือนระดับเดียวกันไม่ได้แปลว่าเป็นวุฒิเดียวกัน

หัวข้อ อนุปริญญา ปวส. ปริญญาตรี
สายการศึกษา อุดมศึกษา: สถาบันอุดมศึกษาของรัฐและเอกชน อาชีวศึกษา (พ.ร.บ.การอาชีวศึกษา 2551) อุดมศึกษา
เข้าเรียนหลังจบ ม.6 หรือเทียบเท่า ปวช. หรือ ม.6 หรือเทียบเท่า —
หน่วยกิตขั้นต่ำ 2 ปี: 60 · 3 ปี: 90 — 4 ปี: 120 · ต่อเนื่อง: 72
ประเภทตำแหน่งแรกบรรจุตาม ก.พ. ทั่วไป ระดับปฏิบัติงาน ทั่วไป ระดับปฏิบัติงาน วิชาการ ระดับปฏิบัติการ

ที่มา: เกณฑ์อนุปริญญา พ.ศ. 2565 · พ.ร.บ.การอาชีวศึกษา พ.ศ. 2551 · กฎกระทรวงมาตรฐานหลักสูตรฯ พ.ศ. 2565 · บัญชี ก.พ. ใช้ตั้งแต่ 1 พ.ค. 2568 · “—” คือเอกสารเหล่านี้ไม่ได้ระบุ

ในฝั่งการหางาน ตัวกรองวุฒิการศึกษาของ JOBTOPGUN เองก็รวม “ปวช. ปวส. อนุปริญญา” ไว้เป็นระดับเดียว คุณจึงดู งานที่รับวุฒิ ปวส./อนุปริญญา ได้ในหน้าเดียว

ถ้ายังลังเลระหว่างสองสาย อ่าน ข้อดีของสายอาชีพ ประกอบได้

ปวท. คือประกาศนียบัตรวิชาชีพเทคนิค

ปวท. ย่อมาจากประกาศนียบัตรวิชาชีพเทคนิค ในบัญชีเงินเดือนของ ก.พ. ปวท. อยู่แถวเดียวกับ ป.กศ.สูง และอนุปริญญาหลักสูตรไม่น้อยกว่า 2 ปี (ดูตารางในหัวข้องานราชการ)

ส่วนรายการวุฒิในมาตรา 9 ของ พ.ร.บ.การอาชีวศึกษา พ.ศ. 2551 ไม่มี ปวท.

ต่ำกว่าอนุปริญญา: ความหมายเมื่อเจอในใบสมัคร

ต่ำกว่าอนุปริญญาหมายถึงวุฒิที่อยู่ต่ำกว่าระดับอนุปริญญา เมื่อเจอคำนี้ในใบสมัครหรือประกาศรับสมัครที่ไม่ได้บอกว่ารวมวุฒิใดบ้าง ให้ถามหน่วยงานหรือนายจ้างที่ออกประกาศโดยตรงก่อนกรอกใบสมัคร และเก็บคำตอบไว้เป็นลายลักษณ์อักษร

เกณฑ์ปี 2565 รับผู้จบ ม.6 หรือเทียบเท่าเข้าเรียนอนุปริญญา ม.6 จึงเป็นวุฒิก่อนเข้าเรียน ไม่ใช่วุฒิที่เทียบเท่าอนุปริญญา

เรียนอนุปริญญาได้ที่วิทยาลัยชุมชนและมหาวิทยาลัย

เรียนอนุปริญญาได้ทั้งที่วิทยาลัยชุมชนและมหาวิทยาลัย เพราะเกณฑ์อนุปริญญา พ.ศ. 2565 ใช้กับหลักสูตรของสถาบันอุดมศึกษาทั้งของรัฐและเอกชน แต่ละแห่งเปิดสาขาไม่เหมือนกัน ก่อนสมัครให้ตรวจหลักสูตร สาขา และรอบรับสมัครบนเว็บไซต์ของสถาบันโดยตรง

ขออนุปริญญาระหว่างเรียนปริญญาตรี

ถ้าคุณเรียนปริญญาตรีอยู่และอยากได้อนุปริญญาก่อนจบ ให้ถามงานทะเบียนว่าหลักสูตรของคุณให้อนุปริญญาระหว่างทางหรือไม่ เพราะเงื่อนไขของแต่ละแห่งต่างกัน

จบอนุปริญญาเรียนต่อที่ไหนได้บ้าง: ต่อปริญญาตรีแบบต่อเนื่อง

จบอนุปริญญาแล้วเรียนต่อปริญญาตรีหลักสูตรต่อเนื่องได้ กฎกระทรวงมาตรฐานหลักสูตรการศึกษาระดับอุดมศึกษา พ.ศ. 2565 กำหนดให้ปริญญาตรี (ต่อเนื่อง) มีอย่างน้อย 72 หน่วยกิต และ ก.พ. ให้ปริญญาตรีต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 2 ปีได้เงินเดือนเริ่มต้นเท่าปริญญาตรี 4 ปี

ถ้าคุณจะนำวิชาที่เรียนมาไปเทียบโอน ประกาศคณะกรรมการมาตรฐานการอุดมศึกษาเรื่องการเทียบโอนหน่วยกิต พ.ศ. 2565 วางหลักไว้ดังนี้

  • วิชาที่เทียบโอนได้ต้องได้เกรดไม่ต่ำกว่า 2.00 จาก 4.00 หรือเทียบเท่า
  • วิชาที่เทียบโอนจากต่างสถาบันอุดมศึกษาไม่นำมาคิดเกรดเฉลี่ยสะสม
  • ระดับปริญญาตรีเทียบโอนรวมได้ไม่เกินสามในสี่ของหน่วยกิตรวมของหลักสูตรที่รับโอน ยกเว้นการเทียบโอนภายในสถาบันเดียวกันซึ่งทำได้มากกว่านั้น

เริ่มจากค้นหลักสูตร “ต่อเนื่อง” ในสาขาเดิมของคุณ ถามคณะว่าวิชาไหนเทียบโอนได้ และขอใบแสดงผลการศึกษาฉบับสมบูรณ์ไว้ยื่น

วุฒิอนุปริญญากับงานราชการ: เงินเดือนเริ่มต้นตามบัญชี ก.พ.

ก.พ. กำหนดเงินเดือนแรกบรรจุตามคุณวุฒิที่รับรอง ตั้งแต่ 1 พฤษภาคม 2568 อนุปริญญาหลักสูตร 3 ปีหรือ ปวส. ได้ 13,920–15,320 บาท ส่วนอนุปริญญา 2 ปีและ 3 ปี 6 เดือนมีอัตราของตัวเองตามตาราง ทุกแถวของอนุปริญญาเป็นประเภททั่วไป ระดับปฏิบัติงาน

คุณวุฒิตามบัญชี ก.พ. เงินเดือนเริ่มต้นตั้งแต่ 1 พ.ค. 2568 ประเภทและระดับตำแหน่ง
อนุปริญญา หลักสูตรไม่น้อยกว่า 3 ปี 6 เดือน 14,340–15,780 บาท ทั่วไป ระดับปฏิบัติงาน
ปวส. หรืออนุปริญญา หลักสูตรไม่น้อยกว่า 3 ปี 13,920–15,320 บาท ทั่วไป ระดับปฏิบัติงาน
ปวท. ป.กศ.สูง หรืออนุปริญญา หลักสูตรไม่น้อยกว่า 2 ปี 13,130–14,450 บาท ทั่วไป ระดับปฏิบัติงาน
ปริญญาตรี 4 ปี หรือปริญญาตรีต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 2 ปีต่อจาก ปวส./อนุปริญญา 18,150–19,970 บาท วิชาการ ระดับปฏิบัติการ

ที่มา: หนังสือสำนักงาน ก.พ. ที่ นร 1012.3/ว 9 ลงวันที่ 9 เมษายน 2567 และสิ่งที่ส่งมาด้วย 3

บัญชีนี้จัดกลุ่มวุฒิเพื่อกำหนดเงินเดือนเท่านั้น ไม่ได้แปลว่าอนุปริญญาใช้สมัครได้ทุกตำแหน่งที่ประกาศรับ “ปวส.”

อ่านคุณวุฒิที่ประกาศสอบแต่ละฉบับระบุให้ครบ และถามหน่วยงานที่รับสมัครก่อนยื่น ถ้าเริ่มเตรียมตัว อ่าน เตรียมตัวสอบงานราชการ ต่อได้

จบอนุปริญญาทำงานอะไรได้: งานที่ประกาศรับและเงินเดือนเอกชน

วุฒิอนุปริญญาใช้สมัครงานที่ประกาศรับ “ปวส. หรืออนุปริญญาขึ้นไป” ได้ ตัวอย่างในหน้า หางานอนุปริญญา ของ JOBTOPGUN ณ ตุลาคม 2569 เช่น งานธุรการและควบคุมเอกสาร ผู้ประสานงาน และธุรการโครงการ ในประกาศที่เริ่มเผยแพร่ ต.ค. 2568–ก.ย. 2569 นายจ้างมักเขียนวุฒินี้คู่กับ ปวส. หรือปริญญาตรี

ที่เป็นแบบนี้เพราะช่องวุฒิขั้นต่ำในฟอร์มประกาศงานของเราไม่มีระดับอนุปริญญาแยกไว้ นายจ้างส่วนใหญ่จึงเลือก ปวช./ปวส. หรือปริญญาตรี แล้วเขียนอนุปริญญาไว้ในคุณสมบัติ

ถ้ากำลังมองงานอื่นที่ไม่บังคับปริญญา อ่าน อาชีพที่ไม่ต้องใช้วุฒิปริญญาตรี ประกอบ

เงินเดือนเริ่มต้นในประกาศงานที่ขั้นต่ำ ปวส. เทียบกับปริญญาตรี

ตารางนี้ไม่ใช่เงินเดือนเฉพาะของวุฒิอนุปริญญา แต่ใช้ประเมินได้ เพราะประกาศส่วนใหญ่ที่ระบุอนุปริญญาตั้งวุฒิขั้นต่ำไว้ที่ระดับ ปวช./ปวส.

วุฒิขั้นต่ำในประกาศงาน ช่วงเงินเดือนกลาง (มัธยฐานของตัวเลขต่ำสุด–สูงสุดที่ประกาศ) จำนวนประกาศ
ปวส. (รวม “ปวส. หรือสูงกว่า”) 15,000–20,000 บาท 1,262
ปริญญาตรี (รวม “ปริญญาตรีหรือสูงกว่า”) 20,000–30,000 บาท 8,045

ที่มา: ข้อมูลประกาศงานของ JOBTOPGUN ที่เริ่มเผยแพร่ 1 ตุลาคม 2568–30 กันยายน 2569 เฉพาะประกาศที่ระบุเงินเดือนรายเดือนและรับประสบการณ์ไม่เกิน 1 ปี ไม่รวมตำแหน่งฝึกงาน (ดึงข้อมูล 22 ตุลาคม 2569)

เขียนวุฒิอนุปริญญาในเรซูเม่ให้ HR อ่านเข้าใจ

เขียนชื่อวุฒิให้ตรงกับใบรับรอง คือ “อนุปริญญา” หรือ “อ.” ตามด้วยชื่อปริญญา สาขาวิชา ชื่อสถาบัน และปีที่จบ ถ้าประกาศงานขอ ปวส. ให้ระบุว่าเป็นหลักสูตร 2 หรือ 3 ปีไว้ด้วย HR จะเทียบระดับได้ง่ายขึ้น

ใน Super Resume ส่วน “การศึกษา” คุณเลือก “อนุปริญญา” ในช่อง “วุฒิการศึกษา” ได้โดยตรง เพราะเป็นตัวเลือกแยกจาก “อาชีวศึกษา” และ “ปริญญาตรี”

จากนั้นเพิ่มชื่อสถาบัน คณะ สาขาวิชา เกรดเฉลี่ย และปีที่จบ ต้อง เข้าสู่ระบบหรือสร้าง Super Resume ก่อนจึงแก้ไขได้

ลองดู ความสามารถพิเศษในเรซูเม่ ที่ HR ให้น้ำหนัก และเช็ก สิ่งที่ต้องใส่ในเรซูเม่ ให้ครบก่อนส่ง

Career Tip จาก JOBTOPGUN

เจอประกาศที่เขียนว่า “ปวส. หรือเทียบเท่า” แต่คุณถือวุฒิอนุปริญญา อย่าเดาเอง ส่งอีเมลถาม HR หรือหน่วยงานที่รับสมัครก่อนยื่น และเก็บคำตอบไว้

ส่วนงานเอกชน ค้นด้วยคำว่า “อนุปริญญา” จะเจอประกาศที่ระบุวุฒินี้ตรง ๆ

คำถามที่พบบ่อย

อนุปริญญาตรี คืออะไร ต่างจากอนุปริญญาไหม

เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอนุปริญญา พ.ศ. 2565 ใช้ชื่อวุฒิว่า “อนุปริญญา” อักษรย่อ “อ.” คำว่า “อนุปริญญาตรี” ไม่ได้ปรากฏในเกณฑ์นี้

อนุปริญญาเทียบเท่า ม.6 ไหม

ไม่เทียบเท่า เพราะ ม.6 หรือเทียบเท่าเป็นคุณสมบัติก่อนเข้าเรียนอนุปริญญา ส่วนอนุปริญญาเป็นคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา

อนุปริญญาคือวุฒิอะไร ใช้สมัครงานที่ขอ ปวส. ได้ไหม

อนุปริญญาคือวุฒิอุดมศึกษาที่ต่ำกว่าปริญญาตรีหนึ่งระดับ ก.พ. ให้เงินเดือนเริ่มต้นของอนุปริญญา 3 ปีเท่ากับ ปวส. แต่จะสมัครได้หรือไม่ขึ้นกับคุณสมบัติที่ประกาศแต่ละฉบับระบุ

ประกาศนียบัตรบัณฑิตคืออะไร ต่างจากอนุปริญญาอย่างไร

ประกาศนียบัตรบัณฑิตเป็นคุณวุฒิระดับบัณฑิตศึกษา ต้องเรียนอย่างน้อย 24 หน่วยกิต และอยู่สูงกว่าปริญญาตรี ส่วนอนุปริญญาอยู่ต่ำกว่าปริญญาตรี

พร้อมเริ่มงานแล้ว ดูงานที่รับวุฒิอนุปริญญาบน JOBTOPGUN และเตรียม Super Resume ให้พร้อมก่อนสมัคร โดยเข้าสู่ระบบแล้วเลือก “อนุปริญญา” ในส่วนการศึกษา

แหล่งอ้างอิง

  • ประกาศคณะกรรมการมาตรฐานการอุดมศึกษา เรื่อง เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอนุปริญญา พ.ศ. 2565 (ราชกิจจานุเบกษา 9 ก.ย. 2565) สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษาฯ ops.go.th
  • ประกาศคณะกรรมการมาตรฐานการอุดมศึกษา เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการเทียบโอนหน่วยกิตและผลการศึกษาในระดับอุดมศึกษา พ.ศ. 2565 ops.go.th
  • พระราชบัญญัติการอาชีวศึกษา พ.ศ. 2551 สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ops.moe.go.th
  • กฎกระทรวง มาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา พ.ศ. 2565 (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 139 ตอนที่ 20 ก หน้า 28–31, 31 มี.ค. 2565)
  • กฎกระทรวง มาตรฐานหลักสูตรการศึกษาระดับอุดมศึกษา พ.ศ. 2565 (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 139 ตอนที่ 20 ก หน้า 12–19, 31 มี.ค. 2565)
  • หนังสือสำนักงาน ก.พ. ที่ นร 1012.3/ว 9 ลงวันที่ 9 เมษายน 2567 เรื่อง การกำหนดอัตราเงินเดือนสำหรับคุณวุฒิที่ ก.พ. รับรอง และสิ่งที่ส่งมาด้วย 3 (อัตราที่ใช้ตั้งแต่ 1 พ.ค. 2568)
สมัครงานกับบริษัทชั้นนำทันที สร้าง Super Resume (ใบสมัครงาน) เลย ฟรี!

คำค้นหายอดนิยม

..