มนุษยศาสตร์ เรียนอะไร มีสาขาไหน จบมาทำงานอะไร เงินเดือนเท่าไร

โดย JOBTOPGUN Editorial Team · อัปเดต 27 ตุลาคม 2569

มนุษยศาสตร์เรียนเรื่องภาษา วรรณคดี ประวัติศาสตร์ ปรัชญา ศาสนา และศิลปะ จบแล้วทำงานได้หลายสาย โดยเฉพาะงานที่ต้องใช้ภาษาและการสื่อสาร ตั้งแต่ล่ามและนักแปล ไปจนถึงเลขานุการ ธุรการ และ HR

หลายคนเคยได้ยินว่า “จบมนุษย์แล้วหางานยาก” ความจริงคือทักษะที่คณะนี้ฝึกให้ เช่น อ่านให้เข้าใจ เขียนให้คนอื่นเข้าใจ และคุยกับคนต่างภาษา เป็นสิ่งที่แทบทุกบริษัทต้องใช้ ที่เหลือคือคุณจะเล่าทักษะเหล่านี้ให้นายจ้างเห็นได้แค่ไหน

อีกเรื่องเล็ก ๆ ที่หลายคนสะกดผิด คำที่ถูกคือ “มนุษยศาสตร์” ไม่ใช่ “มนุษย์ศาสตร์”

มนุษยศาสตร์ คือวิชาว่าด้วยคนและงานของคน

พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานให้ความหมายว่า มนุษยศาสตร์คือวิชาว่าด้วยคุณค่าทางจิตใจและงานของคน มีศิลปะ วรรณคดี ประวัติศาสตร์ ภาษาศาสตร์ ศาสนา และปรัชญา ตรงกับคำอังกฤษ humanities พูดง่าย ๆ คือวิชาที่ถามว่าคนคิด สื่อสาร และสร้างสรรค์อะไร

ลองนึกถึงนิยายที่คุณชอบ เพลงที่ฟังแล้วอิน หรือเรื่องเล่าในประวัติศาสตร์ที่ยังถกเถียงกันอยู่ ทั้งหมดนี้คือสิ่งที่คนเรียนมนุษยศาสตร์หยิบมาอ่าน ตีความ และเขียนอธิบายต่อ

ความต่างของมนุษยศาสตร์ อักษรศาสตร์ และศิลปศาสตร์

สามชื่อนี้ทับซ้อนกันมาก มหาวิทยาลัยเป็นคนเลือกว่าจะตั้งชื่อคณะแบบไหน และชื่อคณะก็กำหนดชื่อปริญญาที่คุณจะได้

คณะมนุษยศาสตร์มีสาขาอะไรบ้าง

สาขามนุษยศาสตร์แบ่งคร่าว ๆ ได้สองกลุ่ม กลุ่มแรกคือภาษา เช่น ไทย อังกฤษ จีน ญี่ปุ่น เกาหลี กลุ่มที่สองคือเนื้อหา เช่น ประวัติศาสตร์ ปรัชญา สารสนเทศศึกษา และศิลปะการแสดง แต่ละมหาวิทยาลัยเปิดสาขาไม่เหมือนกัน ก่อนเลือกจึงควรเปิดดูรายชื่อสาขาของที่ที่คุณสนใจ

สิ่งที่เรียนในคณะมนุษยศาสตร์

มนุษยศาสตร์เรียนอะไร คำตอบสั้น ๆ คือภาษา วรรณคดี ประวัติศาสตร์ ปรัชญา ศาสนา และศิลปะ ปริญญาตรีส่วนใหญ่เรียน 4 ปี ช่วงแรกเรียนวิชาพื้นฐานร่วมกัน แล้วค่อยลงลึกในวิชาเอกที่เลือก งานส่วนใหญ่คืออ่าน คิด แล้วเขียนออกมาให้คนอื่นเข้าใจ

วิชาหลักของแต่ละกลุ่มสาขา

• สาขาภาษา ฝึกฟัง พูด อ่าน และเขียน เรียนไวยากรณ์ การแปล และวัฒนธรรมของคนที่ใช้ภาษานั้น
• วรรณคดีและวรรณกรรม อ่านงานเขียนจากหลายยุค แล้ววิเคราะห์ว่าผู้เขียนต้องการบอกอะไร
• ประวัติศาสตร์ อ่านหลักฐานจากอดีต เทียบมุมมองที่ต่างกัน แล้วเขียนเล่าจากหลักฐานนั้น
• ปรัชญาและศาสนา ฝึกใช้เหตุผล โต้แย้ง และตั้งคำถามเรื่องคุณค่าและจริยธรรม

ไม่ว่าเรียนสาขาไหน คุณจะได้ฝึกเรื่องเดียวกัน คืออ่านให้ลึก เขียนให้ชัด และเข้าใจคนที่คิดต่างจากคุณ ทักษะนี้ใช้ได้ตั้งแต่เขียนอีเมลถึงลูกค้าไปจนถึงสรุปรายงานให้หัวหน้า

หลักสูตรเดียวหลายวิชาเอก หรือแยกหลักสูตรตามสาขา

บางมหาวิทยาลัยรวมทุกสาขาไว้ในหลักสูตรเดียวแล้วให้เลือกวิชาเอกทีหลัง เช่น คณะอักษรศาสตร์ จุฬาฯ บางแห่งแยกหลักสูตรตามสาขาตั้งแต่สมัคร เช่น คณะมนุษยศาสตร์ ม.นเรศวร ก่อนสมัครให้ดูว่าสาขาที่คุณอยากเรียนอยู่แบบไหน เพราะเกณฑ์และที่นั่งอาจแยกตามสาขา

เคล็ดลับเล็ก ๆ คือเก็บงานเขียน งานแปล และรายงานดี ๆ จากวิชาเรียนไว้ตั้งแต่ปีแรก วันที่สมัครฝึกงานหรือสมัครงาน คุณจะมีตัวอย่างผลงานให้ดูทันที

เกณฑ์สอบเข้าคณะมนุษยศาสตร์ TCAS70: ตัวอย่าง 3 หลักสูตร

TCAS70 คือรอบคัดเลือกเข้ามหาวิทยาลัยสำหรับปีการศึกษา 2570 แต่ละมหาวิทยาลัยและแต่ละสาขาเลือกวิชาที่ใช้และสัดส่วนคะแนนเอง ไม่มีเกณฑ์กลางเดียว ตัวอย่างด้านล่างเป็นรอบ 3 (Admission) จากระบบ myTCAS ข้อมูลยังเปลี่ยนได้ ตรวจเกณฑ์ล่าสุดที่ myTCAS ก่อนสมัครทุกครั้ง

จบมนุษยศาสตร์ทำงานอะไรได้บ้าง

อาชีพของคนจบมนุษยศาสตร์มีทั้งงานตรงสาย เช่น ล่าม นักแปล ครู และนักเขียน และงานที่ใช้ทักษะภาษาและการสื่อสาร เช่น เลขานุการ ธุรการ คอนเทนต์ และ HR ประกาศงานหลายตำแหน่งเปิดรับหลายสาขาพร้อมกัน เช่น “บริหารธุรกิจ อักษรศาสตร์ มนุษยศาสตร์ หรือสาขาที่เกี่ยวข้อง” คุณจึงสมัครได้กว้างกว่าที่คิด

ล่ามและนักแปล

งานนี้ใช้ภาษาที่เรียนมาตรงที่สุด ตั้งแต่แปลสัญญาและคู่มือสินค้า ไปจนถึงนั่งแปลในห้องประชุมกับลูกค้าต่างชาติ ดู งานนักแปลที่เปิดรับ และ งานล่ามที่เปิดรับ ถ้าอยากรับงานอิสระ อ่าน วิธีเริ่มเป็นฟรีแลนซ์และสร้างพอร์ต

ครูและติวเตอร์

คนจบภาษาไทยหรือภาษาต่างประเทศหลายคนชอบงานสอน จะเริ่มจากสอนพิเศษตอนเย็นก็ได้ ถ้าอยากสอนในโรงเรียน คุณต้องดูเรื่องใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครู ซึ่งอธิบายไว้ในหัวข้อด้านล่าง ดู งานครูที่เปิดรับ

งานเขียน คอนเทนต์ และสื่อสารองค์กร

ถ้าคุณเขียนโพสต์ที่คนอ่านจนจบได้ หรือเล่าเรื่องยาก ๆ ให้เพื่อนเข้าใจได้ นั่นคือทักษะของงานคอนเทนต์ ประชาสัมพันธ์ และสื่อสารองค์กร รู้จักงานสายนี้เพิ่มที่ อาชีพ Creative และ Content Creator หรือดู งานคอนเทนต์ที่เปิดรับ

เลขานุการ ธุรการ และ HR

สามงานนี้ใช้ทักษะเขียน ประสานงาน และภาษาต่างประเทศ เช่น ร่างอีเมลถึงคู่ค้า จัดตารางประชุมให้ผู้บริหาร หรือเขียนประกาศรับสมัครงาน ดู งานเลขานุการ งานธุรการ และ งาน HR ที่เปิดรับ ถ้าอยากรู้ว่างานแต่ละแบบทำอะไร อ่าน ข้อควรรู้ก่อนทำงาน Admin และ งาน HR มีกี่ประเภท

งานราชการและหน่วยงานภาครัฐ

คนจบมนุษยศาสตร์สอบเข้าหน่วยงานรัฐได้ในหลายตำแหน่ง แต่ละประกาศรับสมัครระบุวุฒิและสาขาที่รับไว้ อ่านให้ครบก่อนสมัคร แล้วเตรียมตัวตาม เคล็ดลับเตรียมตัวสอบงานราชการ หรือดู งานราชการที่เปิดรับ

เงินเดือนเริ่มต้นของคนจบมนุษยศาสตร์

เงินเดือนเริ่มต้นของสายนี้ต่างกันมากตามตำแหน่ง บริษัท และภาษาที่คุณใช้ได้ ดูช่วงเงินเดือนจริงได้จากประกาศงานแต่ละตำแหน่งที่ลิงก์ไว้ในบทความนี้

ภาษาที่นายจ้างใช้งานจริงมักช่วยให้ต่อรองได้มากกว่า เช่น ถ้าบริษัทมีลูกค้าคนจีนหรือญี่ปุ่น คนที่คุยกับลูกค้าได้เองย่อมมีน้ำหนักกว่าคนที่ต้องรอล่าม

เวลาคุยเรื่องเงินเดือนตอนสัมภาษณ์ ให้เปิดดูประกาศของตำแหน่งเดียวกันหลาย ๆ ประกาศ ใช้ช่วงที่นายจ้างตั้งไว้เป็นจุดอ้างอิง แล้วบวกตามภาษาและทักษะที่คุณมี

จบมนุษยศาสตร์อยากเป็นครู: เส้นทางใบอนุญาตจากคุรุสภา

เป็นครูได้ แม้ไม่ได้จบครุศาสตร์ ตาม ข้อบังคับคุรุสภา ว่าด้วยใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ พ.ศ. 2565 คนที่จบปริญญาสาขาอื่นขอใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครูได้ ถ้าผ่านการรับรองความรู้ตามมาตรฐานความรู้วิชาชีพของคุรุสภา

• ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครูชั้นต้น (B-License) ได้หลังผ่านการทดสอบและประเมินสมรรถนะตามที่คุรุสภากำหนด มีอายุ 5 ปี
• ระหว่างที่ยังไม่ได้ B-License คุณสอนในสถานศึกษาได้ ถ้าถือเอกสารที่คุรุสภาออกให้ เช่น หนังสือรับรองความรู้ตามมาตรฐาน หรือใบอนุญาตปฏิบัติหน้าที่ครู (P-License) ตาม คำถามที่พบบ่อยของคุรุสภา
• หลักสูตร KSP 7 Module เรียนออนไลน์ได้ สำหรับคนที่ได้รับการยกเว้นไม่ต้องมีใบอนุญาตเป็นการชั่วคราว รอบที่ 1/2570 เปิดรับสมัคร 2 ตุลาคม–20 ธันวาคม 2569 ตาม ประกาศคุรุสภา

ข้อบังคับยังกำหนดว่าต้องผ่านการฝึกสอนในสถานศึกษาตามหลักสูตรปริญญาทางการศึกษาไม่น้อยกว่าหนึ่งปี เงื่อนไขนี้ใช้กับคนจบสาขาอื่นอย่างไร ให้ถามคุรุสภาโดยตรงก่อนวางแผน

โอกาสได้งาน และวิธีเพิ่มโอกาสให้ตัวเอง

คนจบมนุษยศาสตร์ไม่จำเป็นต้องได้งานที่ชื่อตรงกับสาขา หลายคนเริ่มจากงานสำนักงานหรืองานบริการลูกค้า แล้วใช้ภาษาเป็นจุดเด่นจนขยับไปงานที่ชอบ สิ่งที่ช่วยให้คุณสมัครงานได้กว้างขึ้นมีดังนี้

• ภาษาที่สองหรือสาม โดยเฉพาะภาษาที่ธุรกิจในไทยใช้ ดูไอเดียที่ ภาษาที่ 3 น่าเรียน
• ทักษะงานอีกด้าน เช่น การตลาด จัดซื้อ หรือบริการลูกค้า เพื่อให้ภาษาเป็นจุดเสริม ไม่ใช่ทักษะเดียว
• พอร์ตผลงาน สำหรับงานเขียนและงานแปล เก็บตัวอย่างจากวิชาเรียนและงานกิจกรรม
• สมัครกว้างกว่าคำว่าตรงสาย แล้ววางเส้นทางระยะยาวตาม แนวคิด Career Path สำหรับเด็กจบใหม่

ในเรซูเม่ อย่าเขียนแค่ว่า “ภาษาอังกฤษดี” ส่วน “ภาษาของฉัน” ใน Super Resume ให้คุณเลือกระดับการฟัง การพูด การอ่าน และการเขียนแยกกัน (ดีเยี่ยม · ดี · ปานกลาง · เริ่มต้น · กำลังศึกษา) และเพิ่มผลสอบได้ที่ “เพิ่มคะแนนสอบภาษา” ( เข้าสู่ระบบหรือสร้าง Super Resume ก่อน) อ่านวิธีเขียนเพิ่มที่ ความสามารถพิเศษในเรซูเม่

ถ้าจบสายภาษาต่างประเทศ เตรียมรับการสัมภาษณ์เป็นภาษาอังกฤษไว้ด้วย ดู คำถามสัมภาษณ์งานภาษาอังกฤษพร้อมตัวอย่างคำตอบ และ คำถามสัมภาษณ์งานที่เด็กจบใหม่เจอบ่อย

AI กับงานสายภาษา

ยังไม่มีใครตอบได้แน่ชัดว่า AI จะเปลี่ยนงานสายภาษาไปแค่ไหน สิ่งที่คุณเตรียมได้ตอนนี้คือทักษะรอบตัวภาษา เช่น ตรวจงานแปลให้ถูกบริบท มีความรู้เฉพาะทางอย่างกฎหมายหรือธุรกิจ และมีทักษะงานอีกด้านหนึ่ง

คำถามที่พบบ่อย

มนุษยศาสตร์ กับ มนุษย์ศาสตร์ เขียนแบบไหนถูก

“มนุษยศาสตร์” คือคำที่ถูกตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน ไม่มีการันต์บน ย อ่านว่า มะนุดสะยะ- หรือ มะนุดสาด

อักษรศาสตร์ จบมาทำงานอะไร

กลุ่มงานคล้ายคนจบมนุษยศาสตร์ คือล่ามและนักแปล งานเขียน ครู เลขานุการ ธุรการ และ HR ที่จุฬาฯ คณะอักษรศาสตร์ให้ปริญญาอักษรศาสตรบัณฑิต (อ.บ.) ดูประกาศ งานที่รับวุฒิอักษรศาสตร์

เรียนมนุษยศาสตร์กี่ปี

ปริญญาตรีด้านมนุษยศาสตร์ เช่น ศิลปศาสตรบัณฑิตหรืออักษรศาสตรบัณฑิต ตามปกติเรียน 4 ปี จำนวนหน่วยกิตต่างกันตามหลักสูตร ให้ตรวจในหลักสูตรของมหาวิทยาลัยที่สนใจ

จบมนุษยศาสตร์สอบราชการได้ไหม

หน่วยงานรัฐเปิดรับคนจบปริญญาตรีในหลายตำแหน่ง แต่ละประกาศรับสมัครระบุวุฒิและสาขาที่รับไว้ ให้อ่านประกาศของตำแหน่งที่สนใจก่อนสมัครทุกครั้ง

มนุษยศาสตร์เหมาะกับใคร

มักเหมาะกับคนที่ชอบอ่าน ชอบภาษา สนใจคนและความคิด และชอบเขียนหรือเล่าเรื่อง ถ้ายังไม่แน่ใจ ลองใช้ วิธีค้นหาตัวเองว่าชอบงานแบบไหน

แหล่งอ้างอิง

• สำนักงานราชบัณฑิตยสภา, พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน: มนุษยศาสตร์ อักษรศาสตร์ ศิลปศาสตร์
• ที่ประชุมอธิการบดีแห่งประเทศไทย (ทปอ.), myTCAS: TCAS70 ปีการศึกษา 2570
• คุรุสภา, ถ้ายังไม่ได้รับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครูชั้นต้น (B-License) สามารถปฏิบัติหน้าที่สอนได้หรือไม่
• คุรุสภา, กฎหมายที่เกี่ยวข้อง: ข้อบังคับคุรุสภา ว่าด้วยใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ พ.ศ. 2565 และ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2567
• คุรุสภา, เปิดรับสมัคร KSP 7 Module รอบที่ 1/2570 (2 ตุลาคม 2569)