สิทธิในการลากิจของพนักงานและวิธีการขอลากิจที่ถูกต้อง

การลากิจ เป็นสิทธิขั้นพื้นฐานที่พนักงานทุกคนต้องได้รับตามกฎหมายแรงงานไทย ซึ่งช่วยให้พนักงานสามารถหยุดงานเพื่อจัดการธุระส่วนตัวที่จำเป็นและไม่สามารถให้ผู้อื่นทำแทนได้ การใช้สิทธิลากิจนี้ถือเป็นหนึ่งในสวัสดิการขั้นพื้นฐานที่ช่วยให้พนักงานสามารถดำเนินชีวิตส่วนตัวควบคู่ไปกับการทำงานได้อย่างสมดุล

อย่างไรก็ตาม หลายคนอาจยังมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการลาประเภทนี้ และไม่แน่ใจว่าสถานการณ์ใดเข้าข่ายเงื่อนไขการลากิจ หรือลากิจต้องแจ้งล่วงหน้ากี่วัน บทความนี้จะช่วยไขข้อสงสัยเกี่ยวกับการลากิจให้เข้าใจมากขึ้น

ลากิจคืออะไร ?

ลากิจ หรือ “การลาเพื่อกิจธุระอันจำเป็น” (Personal Leave) คือ การลางานเพื่อจัดการธุระที่สำคัญและไม่สามารถมอบหมายให้ผู้อื่นทำแทนได้ โดยพนักงานต้องแจ้งขอลาล่วงหน้าตามกฎของบริษัท ยกเว้นในกรณีฉุกเฉินที่ไม่สามารถแจ้งล่วงหน้าได้

ลากิจได้กี่วัน และได้รับค่าจ้างหรือไม่ ?

ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 34 กำหนดไว้ว่า นายจ้างต้องอนุญาตให้ลูกจ้างลากิจได้ตามความจำเป็น ปีละไม่น้อยกว่า 3 วันทำงาน และลูกจ้างมีสิทธิได้รับค่าจ้างในวันที่ลานั้นด้วย

อย่างไรก็ตาม บริษัทหรือองค์กรต่าง ๆ อาจมีนโยบายภายในที่ให้สิทธิพนักงานลากิจมากกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้ เช่น บางองค์กรอาจให้สิทธิลากิจ 5-7 วันทำงานต่อปี ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับข้อตกลงระหว่างนายจ้างและลูกจ้าง หรือนโยบายของแต่ละบริษัท

เหตุผลใดบ้างที่สามารถนำมาใช้ในการลากิจ ?

เหตุผลของการลากิจควรเป็นธุระส่วนตัวที่มีความจำเป็น โดยมีตัวอย่างเหตุผลที่สามารถนำมาใช้ในการลากิจว่ามีอะไรบ้าง ดังนี้

• การติดต่อหน่วยงานราชการหรือทำธุรกรรมสำคัญที่ไม่สามารถดำเนินการนอกเวลาทำงานได้ เช่น การทำบัตรประชาชน หรือการขอหนังสือเดินทาง
• การเข้าร่วมพิธีสำคัญของครอบครัว เช่น พิธีศพ พิธีแต่งงาน หรือการเข้ารับปริญญา
• การดูแลสมาชิกในครอบครัวที่เจ็บป่วยหรือต้องเข้ารับการรักษาพยาบาล
• การเป็นพยานในชั้นศาลหรือต้องดำเนินคดีทางกฎหมาย
• การเข้าร่วมพิธีกรรมทางศาสนาที่มีความสำคัญ
• การเข้ารับการสอบแข่งขันหรือการสัมภาษณ์งานในหน่วยงานราชการหรือรัฐวิสาหกิจ
• เหตุฉุกเฉินที่เกี่ยวข้องกับที่อยู่อาศัย เช่น น้ำท่วม ไฟไหม้
• การลากิจเพื่อไปสอบใบขับขี่ หรือต่อใบขับขี่
• การลากิจฉุกเฉินต่าง ๆ 

ลากิจฉุกเฉินคืออะไร และแตกต่างจากลากิจปกติอย่างไร ? ต้องลาล่วงหน้ากี่วัน

การลากิจสามารถแบ่งออกเป็นลากิจปกติ และลากิจฉุกเฉิน โดยมีความแตกต่างกันดังนี้

ลากิจปกติ คือ การลาที่พนักงานสามารถวางแผนล่วงหน้าได้ โดยต้องแจ้งขอลาตามระเบียบของบริษัท โดยทั่วไปมักต้องแจ้งล่วงหน้า 1-7 วัน ขึ้นอยู่กับนโยบายของแต่ละองค์กร

ลากิจฉุกเฉิน คือ การลาที่เกิดจากเหตุการณ์ไม่คาดคิดและมีความจำเป็นเร่งด่วน ทำให้ไม่สามารถแจ้งล่วงหน้าได้ เช่น เหตุฉุกเฉินในครอบครัว หรือเหตุการณ์ที่ต้องได้รับการแก้ไขโดยด่วน ในกรณีนี้ พนักงานสามารถแจ้งลากิจกะทันหันได้ แต่อาจต้องมีหลักฐานประกอบเพื่อยืนยันเหตุผล เช่น ใบรับรองแพทย์ ใบมรณบัตร หรือหลักฐานอื่น ๆ ที่แสดงให้เห็นถึงความจำเป็นเร่งด่วน

พนักงานที่ยังไม่ผ่านการทดลองงาน สามารถลากิจได้หรือไม่ ?

พนักงานที่อยู่ในช่วงทดลองงาน หรือที่เรียกว่า “ยังไม่ผ่านโปรเบชัน” (Probation Period) ยังคงมีสิทธิในการลากิจตามที่กฎหมายแรงงานกำหนด กล่าวคือ สามารถลากิจได้ไม่น้อยกว่า 3 วันทำงานต่อปีและนายจ้างต้องจ่ายค่าจ้างให้ตามปกติ

นายจ้างมีสิทธิหักเงินพนักงานที่ลากิจหรือไม่ ?

ตามกฎหมายแรงงาน พนักงานมีสิทธิลากิจได้อย่างน้อย 3 วันทำงานต่อปีโดยได้รับค่าจ้าง อย่างไรก็ตาม หากพนักงานใช้สิทธิลากิจเกินกว่าที่กฎหมายหรือบริษัทกำหนด นายจ้างอาจมีสิทธิในการพิจารณาหักค่าจ้างในวันที่ลาเกินสิทธิได้

ทั้งนี้ การหักเงินพนักงานต้องเป็นไปตามข้อบังคับการทำงานที่บริษัทได้ระบุไว้อย่างชัดเจน และไม่เป็นการกระทำที่ขัดต่อกฎหมายแรงงาน

ข้อควรปฏิบัติในการขอลากิจ

เพื่อให้การใช้สิทธิลากิจเป็นไปอย่างราบรื่นและไม่ส่งผลกระทบต่อการทำงาน พนักงานควรปฏิบัติตามแนวทางดังนี้

• แจ้งลาล่วงหน้าตามระยะเวลาที่บริษัทกำหนด ยกเว้นในกรณีฉุกเฉิน
• ระบุเหตุผลการลาให้ชัดเจนและครบถ้วน เพื่อให้ผู้บังคับบัญชาสามารถพิจารณาอนุมัติได้อย่างเหมาะสม
• จัดเตรียมเอกสารหรือหลักฐานประกอบการลา (หากจำเป็น) โดยเฉพาะในกรณีลากิจฉุกเฉิน
• ส่งมอบงานหรือแจ้งสถานะของงานที่รับผิดชอบให้เพื่อนร่วมงานหรือผู้บังคับบัญชาทราบ เพื่อให้งานสามารถดำเนินต่อไปได้ในระหว่างที่ลา
• หลีกเลี่ยงการลากิจในช่วงเวลาที่มีงานสำคัญหรือเร่งด่วน และไม่ควรลากิจบ่อยครั้งโดยไม่มีความจำเป็น

การลากิจเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานที่กฎหมายรับรอง แต่การใช้สิทธินี้ควรคำนึงถึงความเหมาะสมและความจำเป็น อย่างไรก็ตาม การทำงานไม่ได้มีเพียงแค่เรื่องการลา แต่ยังมีอีกหลายปัจจัยที่จะทำให้ชีวิตการทำงานของคุณราบรื่นและก้าวหน้า

หากคุณกำลังมองหางานที่มีนโยบายการลาที่ยืดหยุ่นและสวัสดิการดี JOBTOPGUN แหล่งรวมประกาศหางานในกรุงเทพฯ ที่มีตำแหน่งงานจากบริษัทชั้นนำที่ให้ความสำคัญกับ Work-Life Balance มากมาย และอัปเดตงานใหม่ในกทม. ทุกวัน นอกจากนี้ยังมีเครื่องมือ Super Resume ที่ช่วยสร้างเรซูเม่ของคุณให้โดดเด่นสำหรับสมัครงานที่ใช่ ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน JOBTOPGUN ฟรีทั้งระบบ iOS และ Android แล้วเริ่มค้นหางานในฝันได้เลย !

ข้อมูลอ้างอิง

1. ลากิจคืออะไร สามารถลาได้กี่วัน?. สืบค้นเมื่อวันที่ 31 มีนาคม 2568 จาก //www.humanica.com/th/business-leave/

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการลากิจ (FAQ)