เภสัช เรียนกี่ปี คณะเภสัชศาสตร์ เรียนอะไร จบแล้วทำงานอะไร

โดย JOBTOPGUN Editorial Team · อัปเดต 4 พฤศจิกายน 2569

เภสัช หรือคณะเภสัชศาสตร์ เรียน 6 ปี จบแล้วได้วุฒิเภสัชศาสตรบัณฑิต (ภ.บ.) แต่วุฒิอย่างเดียวยังไม่พอ คุณต้องสอบความรู้และรับใบอนุญาตจากสภาเภสัชกรรมก่อน จึงจะทำงานเป็นเภสัชกรได้ตามกฎหมาย

คนที่กำลังเลือกคณะมักติดอยู่สองคำถาม คือ “เรียนจบไปก็แค่จัดยาหรือเปล่า” และ “จบแล้วมีงานอะไร เงินเดือนเท่าไร” ด้านล่างนี้ตอบทั้งสองข้อ พร้อมเส้นทางสอบใบอนุญาตทีละขั้น จากข้อมูลของสภาเภสัชกรรม myTCAS และสำนักงาน ก.พ.

รู้จักคณะเภสัชศาสตร์และวิชาชีพเภสัชกรรม

คณะเภสัชศาสตร์ผลิตคนเข้าสู่วิชาชีพเภสัชกรรม ซึ่งกฎหมายนิยามว่าเป็นงานเกี่ยวกับการเตรียมยา ผลิตยา ประดิษฐ์ยา เลือกสรรยา วิเคราะห์ยา ควบคุมคุณภาพยา จ่ายยาตามใบสั่ง ขายยา และให้คำแนะนำเรื่องยา ผู้ที่เรียนจบหลักสูตรนี้จะได้ปริญญาเภสัชศาสตรบัณฑิต หรือ ภ.บ.

เรียนเภสัชไม่ได้แปลว่าจบไปจัดยาอย่างเดียว นิยามใน พ.ร.บ.วิชาชีพเภสัชกรรม ครอบคลุมตั้งแต่การผลิต การวิเคราะห์ ไปจนถึงการควบคุมคุณภาพยา งานของเภสัชกรจึงกระจายอยู่ทั้งในโรงพยาบาล ร้านยา และโรงงาน

ก่อนสมัคร ให้ดูว่าหลักสูตรที่สนใจอยู่ในรายชื่อที่สภาเภสัชกรรมรับรอง ปีการศึกษา 2569 สภาฯ รับรองปริญญาเภสัชศาสตร์ของ 25 สถาบัน ดูรายชื่อได้ที่ ประกาศสถาบันการศึกษาที่สภาเภสัชกรรมรับรอง

อีกเรื่องที่ควรเช็ก คือบางคณะเภสัชศาสตร์เปิดหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิตด้วย เช่น หลักสูตรด้านเครื่องสำอางของ ม.ศิลปากร หลักสูตรแบบนี้ไม่ใช่ ภ.บ. จึงไม่ได้พาไปสู่การสอบใบอนุญาตเภสัชกร

ถ้ายังเลือกคณะไม่ได้ ลองเทียบกับ คณะมนุษยศาสตร์ หรือ คณะศิลปกรรมศาสตร์ ซึ่งเรียนและพาไปสู่งานคนละแบบ

ใครเรียกตัวเองว่าเภสัชกรได้

กฎหมายสงวนคำว่า “เภสัชกร” ไว้ให้ผู้ที่ได้ปริญญาหรือประกาศนียบัตรในวิชาเภสัชศาสตร์เท่านั้น ส่วนการประกอบวิชาชีพเภสัชกรรมต้องขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตก่อน

ถ้าคุณอยากเป็นเภสัชกรประจำร้านขายยาแผนปัจจุบันตามกฎหมาย เส้นทางคือ ภ.บ. แล้วตามด้วยใบอนุญาต

เภสัชเรียนกี่ปี

เภสัชศาสตรบัณฑิตเรียน 6 ปี ระบบ myTCAS ระบุหลักสูตรของ ม.มหิดล ว่า “หลักสูตรเภสัชศาสตรบัณฑิต (6 ปี)” และตารางเงินเดือนของสำนักงาน ก.พ. ก็จัดวุฒินี้เป็นหลักสูตร 6 ปี ที่ ม.มหิดล ปี 1–4 เรียนพื้นฐานทางเภสัชกรรม แล้วเลือกสายในปี 5–6 ส่วนบางมหาวิทยาลัยรับเข้าสายตั้งแต่ตอนสมัคร

แต่ละมหาวิทยาลัยจัดลำดับวิชาไม่เหมือนกัน ตารางนี้ใช้คณะเภสัชศาสตร์ ม.มหิดล เป็นตัวอย่าง

ตารางเงินเดือนของสำนักงาน ก.พ. ฉบับปัจจุบันจัดวุฒิ ภ.บ. เป็นหลักสูตร 6 ปี ถ้าวางแผนค่าใช้จ่ายหรือเวลา ให้นับ 6 ปีเป็นหลัก

สายบริบาลกับสายอุตสาหการ ต่างกันอย่างไร

เภสัชมีสองสายหลัก สายบริบาลทางเภสัชกรรมเน้นการดูแลการใช้ยาของผู้ป่วย ส่วนสายเภสัชกรรมอุตสาหการเน้นการผลิตและควบคุมคุณภาพยา บางมหาวิทยาลัยให้เลือกสายในปี 5 บางแห่งรับเข้าสายนั้นตั้งแต่สมัคร และ มศว มีวิชาเอกการบริหารเภสัชกิจเพิ่มอีกสาย

ถ้ายังเลือกไม่ได้ ลองคิดจากที่ทำงานที่อยากไป สายบริบาลพาไปทางโรงพยาบาลและร้านยา ส่วนสายอุตสาหการพาไปทางโรงงานยาและงานวิจัย

สอบเข้าคณะเภสัชศาสตร์ด้วย TCAS70

คนที่จะเข้าเรียนปีการศึกษา 2570 สมัครผ่าน TCAS70 ซึ่งมี 4 รอบ คือ Portfolio, Quota, Admission และ Direct Admission รอบ Portfolio และ Quota มหาวิทยาลัยกำหนดวันรับสมัครเอง แต่ละคณะยังกำหนดเกณฑ์และจำนวนรับของตัวเอง จึงต้องเปิดดูเกณฑ์ของหลักสูตรที่สนใจทีละแห่ง

ตัวอย่างจาก ม.มหิดล รอบ Portfolio ของ TCAS70 รับ 20 คน และกำหนดเกรดเคมี ชีววิทยา ฟิสิกส์ และภาษาอังกฤษ ไม่ต่ำกว่า 3.50

ส่วนรอบ 3 ของปีที่ผ่านมา (TCAS69) ม.มหิดล รับผ่านช่องทาง กสพท โดยใช้คะแนน A-Level และ TPAT1

ค่าเล่าเรียนแตกต่างกันมากในแต่ละแห่ง เช่น ม.มหิดล เก็บ 30,000 บาทต่อภาคการศึกษา หรือ 360,000 บาทตลอดหลักสูตร

ณ วันที่ 3 พฤศจิกายน 2569 บางแห่ง เช่น ม.ธรรมศาสตร์ ม.ศิลปากร และ ม.นเรศวร ประกาศจำนวนรับรอบ 3 ของ TCAS70 ใน myTCAS แล้ว แต่ ม.มหิดล จุฬาฯ และ ม.อ. ยังไม่ขึ้น ติดตามหลักสูตรที่คุณสนใจได้ที่ ค้นหาหลักสูตรและเกณฑ์การรับบน myTCAS

ใบประกอบวิชาชีพเภสัชกรรม: สอบ ขึ้นทะเบียน และต่ออายุ

พ.ร.บ.วิชาชีพเภสัชกรรม ห้ามประกอบวิชาชีพเภสัชกรรมโดยไม่ได้ขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาต คุณจึงต้องสอบความรู้ของสภาเภสัชกรรมให้ผ่าน สมัครเป็นสมาชิกสภาฯ แล้วยื่นขอขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตทางออนไลน์ ใบอนุญาตมีอายุ 5 ปี และต่ออายุได้เมื่อเก็บหน่วยกิตการศึกษาต่อเนื่องครบ

1. เรียน ภ.บ. (6 ปี) ในสถาบันที่สภาเภสัชกรรมรับรอง
2. สอบความรู้ของสภาเภสัชกรรมให้ผ่าน ทั้งข้อเขียนและภาคปฏิบัติ
3. สมัครเป็นสมาชิกสภาเภสัชกรรม
4. ยื่นขอขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตผ่านระบบ E-service
5. ต่ออายุใบอนุญาตทุก 5 ปี โดยต้องเก็บหน่วยกิตการศึกษาต่อเนื่องให้ครบ

การสอบความรู้มีทั้งข้อสอบข้อเขียนแบบปรนัยที่สอบบนคอมพิวเตอร์ และการสอบภาคปฏิบัติ แล้วยังมีการสอบตามสาขาที่เรียน เช่น สายบริบาลหรือสายอุตสาหการ ดูประกาศรอบสอบล่าสุดได้ที่ ศูนย์สอบความรู้ผู้ขอขึ้นทะเบียนฯ

สอบผ่านแล้ว ให้สมัครเป็นสมาชิกสภาเภสัชกรรม จากนั้นยื่นขอขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตผ่านระบบ E-service ทั้งสองขั้นทำออนไลน์ได้ ขั้นตอนเต็มอยู่ใน ขั้นตอนการขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตของสภาเภสัชกรรม

ได้ใบอนุญาตแล้ว ใส่ไว้ในเรซูเม่ให้ HR เห็นตั้งแต่แรก

ใน Super Resume ไปที่ส่วน “ใบรับรอง / รางวัล / กิจกรรม / หลักสูตรการฝึกอบรม” กด “เพิ่มใบรับรอง” พิมพ์ชื่อใบอนุญาตในช่อง “ชื่อใบรับรอง/ใบอนุญาต” และใส่ “สภาเภสัชกรรม” ในช่อง “ออกโดย” เริ่มได้ที่ Super Resume (เข้าสู่ระบบหรือสร้าง Super Resume ก่อน)

การศึกษาต่อเนื่อง (CPE) 100 หน่วยกิตใน 5 ปี

ประกาศสภาเภสัชกรรม ที่ 62/2560 ให้เภสัชกรเก็บหน่วยกิตการศึกษาต่อเนื่องรวม 100 หน่วยกิตในรอบ 5 ปี และอย่างน้อย 10 หน่วยกิตทุกปี การต่ออายุใบอนุญาตต้องใช้หน่วยกิตที่ครบตามเกณฑ์นี้

ถ้าครบรอบ 5 ปีแล้วยังเก็บไม่ครบ คุณต้องเก็บหน่วยกิตส่วนที่ขาดเพิ่มให้ครบตามประกาศก่อน หากยังเก็บไม่ครบ จึงต้องหยุดประกอบวิชาชีพไว้ก่อนจนกว่าจะครบ ดู ขั้นตอนต่ออายุใบอนุญาตผ่าน E-service

จบเภสัชทำงานอะไรได้บ้าง

เภสัชกรทำงานได้ทั้งร้านยา โรงพยาบาล โรงงานผลิตยา ผู้ขายส่งและผู้นำเข้ายา ไปจนถึงงานการตลาดของบริษัทยา ที่ทำงานหลายแบบในรายการนี้ พ.ร.บ.ยา บังคับให้ต้องมีเภสัชกรที่มีใบอนุญาตประจำอยู่ ดูตำแหน่งทั้งหมดได้ที่ หางานเภสัชกร

ตารางนี้สรุปว่าที่ทำงานแต่ละแบบ กฎหมายกำหนดอะไรไว้ และอยู่ในมาตราใด

เภสัชกรร้านยา

เภสัชกรประจำร้านยาดูแลการส่งมอบยาอันตราย ยาควบคุมพิเศษ และยาตามใบสั่งของแพทย์ พร้อมให้คำแนะนำการใช้ยากับลูกค้า

ร้านที่ขายเฉพาะยาบรรจุเสร็จที่ไม่ใช่ยาอันตรายหรือยาควบคุมพิเศษมีข้อกำหนดแคบกว่า กฎหมายให้ผู้ประกอบวิชาชีพอื่นบางกลุ่มประจำร้านแทนได้ สำรวจประกาศงานฝั่งนี้ได้ที่ หางานเภสัชกรร้านยา

เภสัชกรโรงพยาบาล

เภสัชกรโรงพยาบาลทำงานกับใบสั่งยาและผู้ป่วยโดยตรง จึงเหมาะกับคนที่เรียนสายบริบาล มีทั้งโรงพยาบาลรัฐและเอกชน

ถ้าสนใจรับราชการ อ่าน เคล็ดลับสมัครงานราชการ ประกอบ ส่วนงานโรงพยาบาลเอกชนเปิดดูได้ใน หางานเภสัชกรโรงพยาบาล

เภสัชกรโรงงานและอุตสาหกรรมยา

งานในโรงงานผลิตยาใกล้กับสายอุตสาหการมากที่สุด เพราะเกี่ยวกับการผลิต การวิเคราะห์ และการควบคุมคุณภาพยา และกฎหมายกำหนดให้โรงงานต้องมีเภสัชกรประจำ รายชื่องานฝ่ายผลิตอยู่ที่ หางานเภสัชกรฝ่ายผลิต

ผู้แทนยาและการตลาด

งานฝั่งการตลาดของบริษัทยา เช่น เภสัชกรการตลาด หรือผู้แทนยา ใช้ความรู้เรื่องยาคู่กับทักษะการสื่อสารและการขาย มักเหมาะกับคนที่ชอบพบปะผู้คนมากกว่าอยู่หน้าเคาน์เตอร์ ลองดูว่าบริษัทต้องการคุณสมบัติแบบไหนใน หางานผู้แทนยา

เงินเดือนเภสัชกรเริ่มต้นเท่าไร

ข้าราชการที่บรรจุด้วยวุฒิเภสัชศาสตรบัณฑิต (หลักสูตร 6 ปี) ตั้งแต่ 1 พฤษภาคม 2568 เป็นต้นไป ได้เงินเดือนแรกบรรจุระดับปฏิบัติการในช่วง 21,180–23,300 บาท ตามหนังสือสำนักงาน ก.พ. ที่ ว 9/2567 เป็นช่วง ไม่ใช่ตัวเลขเดียว แต่ละหน่วยงานกำหนดอัตราที่บรรจุภายในช่วงนี้

ตัวเลขนี้คือเงินเดือนตามคุณวุฒิที่ ก.พ. รับรอง ซึ่งปรับขึ้นสองครั้งตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อ 1 พฤษภาคม 2567 และ 1 พฤษภาคม 2568

งานภาคเอกชน เช่น ร้านยา โรงงาน และบริษัทยา กำหนดเงินเดือนเองตามนายจ้างและประสบการณ์ วิธีเช็กที่ตรงที่สุดคือดูเงินเดือนที่ระบุในประกาศงานจริง แล้วเทียบตามประเภทที่ทำงาน

คำถามที่พบบ่อย

เภสัชศาสตร์ เรียนกี่ปี จบแล้วได้วุฒิอะไร

เรียน 6 ปี จบแล้วได้วุฒิเภสัชศาสตรบัณฑิต (ภ.บ.) ทั้ง myTCAS และตารางเงินเดือนของสำนักงาน ก.พ. ระบุว่าเป็นหลักสูตร 6 ปี

ไม่มีใบอนุญาต ทำงานเป็นเภสัชกรได้ไหม

ไม่ได้ พ.ร.บ.วิชาชีพเภสัชกรรม ห้ามประกอบวิชาชีพเภสัชกรรมโดยไม่ได้ขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตจากสภาเภสัชกรรม

ใบอนุญาตเภสัชกรมีอายุกี่ปี

ใบอนุญาตมีอายุ 5 ปีนับแต่วันที่ออก ยื่นต่ออายุได้ล่วงหน้าภายใน 180 วัน และต้องมีหน่วยกิตการศึกษาต่อเนื่องครบ คือ 100 หน่วยกิตใน 5 ปี และอย่างน้อย 10 หน่วยกิตทุกปี

เปิดร้านขายยาต้องมีเภสัชกรไหม

ร้านขายยาแผนปัจจุบันต้องมีเภสัชกรที่มีใบอนุญาตประจำตลอดเวลาที่เปิดทำการ ตาม พ.ร.บ.ยา ส่วนร้านที่ขายเฉพาะยาบรรจุเสร็จซึ่งไม่ใช่ยาอันตรายหรือยาควบคุมพิเศษ มีข้อกำหนดที่แคบกว่า ผู้ประกอบวิชาชีพบางกลุ่ม เช่น แพทย์หรือพยาบาล ประจำร้านแทนได้

คณะเภสัชศาสตร์มีกี่มหาวิทยาลัย

ปีการศึกษา 2569 สภาเภสัชกรรมรับรองปริญญาเภสัชศาสตร์ของ 25 สถาบัน ก่อนสมัครให้เช็กว่าหลักสูตรที่เลือกอยู่ในประกาศของสภาฯ

แหล่งอ้างอิง

• สภาเภสัชกรรม, ประกาศสภาเภสัชกรรม ที่ 37/2569 สถาบันการศึกษาเภสัชศาสตร์ที่สภาเภสัชกรรมให้การรับรอง ปีการศึกษา 2569
• สภาเภสัชกรรม, ขั้นตอนการขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบวิชาชีพเภสัชกรรม และ ขั้นตอนการต่ออายุใบอนุญาตผ่านระบบ E-service
• ศูนย์สอบความรู้ผู้ขอขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบวิชาชีพเภสัชกรรม, ประกาศรอบสอบและการสอบแบบ E-Exam
• ที่ประชุมอธิการบดีแห่งประเทศไทย (ทปอ.), myTCAS: ปฏิทิน TCAS70 และ ค้นหาหลักสูตรและเกณฑ์การรับ TCAS70
• พระราชบัญญัติวิชาชีพเภสัชกรรม พ.ศ. 2537 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2558
• พระราชบัญญัติยา พ.ศ. 2510 และที่แก้ไขเพิ่มเติม มาตรา 38, 39, 40 ทวิ, 41 และ 44
• ประกาศสภาเภสัชกรรม ที่ 62/2560 เรื่อง เกณฑ์ในการศึกษาต่อเนื่องของผู้ประกอบวิชาชีพเภสัชกรรม
• หนังสือสำนักงาน ก.พ. ที่ นร 1012.3/ว 9 ลงวันที่ 9 เมษายน 2567 เรื่อง การกำหนดอัตราเงินเดือนสำหรับคุณวุฒิที่ ก.พ. รับรอง
• คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล, หน้าหลักสูตรปริญญาตรี และเกณฑ์การรับสมัคร MU-TCAS 2569 รอบ 3